So Sánh Bản Thân Với Người Khác: Động Lực Hay Gánh Nặng?
Nếu bạn xem bài viết này với mục đích dừng hoàn toàn việc so sánh bản thân với người khác thì tôi trả lời ngắn gọn cho bạn : không thể nào!
Nhưng nếu bạn muốn thay đổi góc nhìn, hiểu hơn về bản thân cũng như chủ động biết thêm nhiều điều mới thì thực sự bài viết này hữu ích với bạn
“Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing it is stupid.” (Ai cũng có tài năng. Nhưng nếu bạn đánh giá một con cá qua khả năng leo cây, nó sẽ sống cả đời nghĩ rằng mình ngu ngốc.)
Albert Einstein
Bản Chất Của So Sánh
Người ta hay so sánh vì muốn biết mình “đang ở đâu so với người khác”, để thấy mình có giá trị và biết cách tiến bộ. Nhưng nếu so sánh quá nhiều sẽ không còn giúp ta phát triển mà nó sẽ trở thành rào cản cướp đi cả niềm vui lẫn động lực.
Ví dụ
Có lúc bạn đến phòng gym và thấy người khác tập với vóc dáng săn chắc, đầy tự tin. Phản ứng lúc này thường có hai kiểu:
Tích cực: Hình ảnh đó có thể truyền cảm hứng để bạn chăm chỉ tập luyện, cải thiện sức khỏe mỗi ngày.
Tiêu cực: Bạn lại so sánh quá mức, cảm thấy tự ti với cơ thể mình và dễ nản lòng trước khi kịp bắt đầu.
Tóm Lại So Sánh Có Xấu Không ?
Thực ra, so sánh không hẳn là điều xấu. Nếu nhìn đúng cách, nó có thể cho bản thân thêm động lực để cố gắng hơn. Nhưng nếu chỉ chăm chăm nhìn vào điểm thua kém, thì chính mình lại làm khổ mình, vừa mất vui vừa mất luôn động lực để tiến lên.
Nếu bạn so sánh với người khác và học hỏi được nhiều điều và có động lực thì tôi xin chân thành chúc mừng cho bạn .
Nhưng tôi ở đây để xin phép giúp đỡ cho bạn một khúc mắc là : tại sao khi so sánh hoặc bị so sánh ta thấy toàn tiêu cực? Vậy nguyên nhân ở đâu ?
Nguyên Nhân Khiến So Sánh Trở Thành Gánh Nặng
Bạn thân mến, xin bạn đừng lo lắng áp lực và ép bản thân phải dừng so sánh với người khác . Chuyện này hết sức bình thường và tôi nghĩ ai ngoài kia cũng đã từng như vậy.
Nguyên Nhân Bên Trong
Thiếu tự tin / tự ti sẵn có : Khi bạn không tin, không biết vào giá trị của mình, bạn luôn cảm thấy “chưa đủ” – chưa đủ giỏi, chưa đủ đẹp, chưa đủ thành công. Vì thế, chỉ cần thấy người khác có gì đó hơn mình, bạn lập tức rơi vào so sánh và tự hạ thấp bản thân.
Tâm trạng tiêu cực : Khi bạn đang mệt mỏi, căng thẳng hay vừa trải qua chuyện gì không vui, bạn thường khuếch đại mọi điều tiêu cực. Bạn sẽ càng dễ cảm thấy mình kém cỏi hơn thực tế.
Cách nhìn sai lệch : Nhiều người chỉ nhìn vào sự hơn – thua khi so sánh, coi đó là thước đo giá trị bản thân. Nhưng thực ra, so sánh đúng cách không phải để biết mình “thua ai”, mà để tìm ra mình có thể học được gì để tiến bộ hơn.
Nguyên Nhân Bên Ngoài
Bị áp đặt chuẩn mực từ người khác : là khi ai đó đặt bạn vào chuẩn mực của chính họ và đem bạn lên bàn cân so sánh.
Ví dụ :
Con cô 15 tuổi đã 7.5 ielts, cháu đằng này tuổi rồi mới 6 chấm
Bạn bè ra trường đi kiếm tiền hết cả rồi mà em còn học hả ?
Sao bằng tuổi mày người ta đã có sự nghiệp vững vàng còn mày chưa có gì?
Ảo ảnh mạng xã hội : là hiện tượng khi ta nhìn thấy người khác chỉ đăng những khoảnh khắc đẹp nhất, thành công nhất của họ, rồi lầm tưởng đó là toàn bộ cuộc sống thật.
The reason we struggle with insecurity is because we compare our behind-the-scenes with everyone else’s highlight reel.” (Chúng ta cảm thấy bất an vì cứ lấy hậu trường của mình để so với những thước phim nổi bật nhất của người khác.)
Steve Furtick
Lời so sánh trực tiếp tưởng chừng để “khích lệ”, nhưng thực tế nó thường phản tác dụng. Con người không lớn lên bằng việc bị so kè, mà bằng cách được thấu hiểu, được định hướng và được truyền cảm hứng. Thực tế, ai cũng có lúc buồn, thất bại, hay những ngày bình thường. Người ta đôi khi áp lực vì sự hoàn hảo của người khác trên mạng nhưng sự thật là hầu hết mọi người chỉ chọn chia sẻ “mặt sáng” – khiến cuộc sống của họ trông hoàn hảo hơn nhiều so với sự thật. Nhưng chúng ta là con người- chúng ta chẳng thể hoàn hảo.
Làm Gì Để Tốt Hơn
Theo tôi đôi khi “biết đủ” là một giải pháp hiệu quả trong nhiều vấn đề
“Biết đủ” ở đây không phải bạn dừng cố gắng mà không vươn lên phát triển
Theo tôi đó là khoảnh khắc bạn dừng lại một chút để biết ơn những gì mình đang có. Vì vốn dĩ những điều đơn giản nhất bạn sở hữu cũng là ước mơ của hàng tỷ người ngoài kia
Khi bạn thật sự trân trọng hiện tại và biết ơn nhiều điều, đặc biệt là chính bản thân, bạn sẽ tự nhiên muốn bảo vệ, nuôi dưỡng và làm cho những điều quý giá ấy ngày càng phát triển.
Theo quan điểm của tôi : nếu bắt buộc phải so sánh tôi sẽ ưu tiên so sánh bản thân mình trong quá khứ, nhưng với tư cách là một người tôi yêu quý và tôn trọng, để có thể nhìn thấy thấy điểm chưa tốt mà tôi cần sửa đổi, cải thiện chứ không phải xem thường và chì chiết bản thân.
Lời nhắn gửi
Bên trong ta luôn có phần nào tự ti và mong muốn được công nhận bởi mọi người . Tuy nhiên mong bạn đừng lấy việc so sánh mà tự hạ thấp bản thân.
Hãy biết ơn những gì mình đang có, tôn trọng bản thân nhưng vẫn biết nhận thức sai lầm để sửa sai và phát triển điểm mạnh của bản thân.
Chả hợp lý chút nào khi so sánh khoảnh khắc đẹp nhất của người khác với cả cuộc đời của bản thân mình.
Tôi cũng chỉ là một người bình thường chẳng có phép thần thông để bỏ đi sự so sánh này của bạn, bởi đơn giản đó là phần rất con người bên trong bạn. Nhưng mong bạn có cái nhìn vui vẻ hơn, tích cực hơn, trân trọng những gì mình có.
[…] từng có một bài viết nói rõ hơn về vấn đề này :So sánh bản thân với người khác : động lực hay gánh nặng. Nếu bạn quan tâm, bài viết ấy sẽ cho bạn góc nhìn rõ ràng […]
Gửi phản hồi cho Cảm giác cô đơn: Vì sao bạn luôn thấy lạc lõng không ai hiểu mình và cách vượt qua – More Aura Hủy trả lời